Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson có thể nhận biết sớm thông qua một số triệu chứng như thay đổi biểu cảm nét mặt, giảm vung vẩy cánh tay, thay đổi dáng đi, giọng nói nhỏ hơn...

Bệnh Parkinson có thể gây ra những hậu quả nặng nề cho người bệnh như: giảm vận động hay tàn phế. Cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác cũng như cách điều trị dứt điểm căn bệnh này, mà chỉ có thể hạn chế triệu chứng và kéo dài thời gian phát triển của nó. Vì vậy việc phát hiện sớm để có các biện pháp điều trị thích hợp là rất có ý nghĩa với người bệnh Parkinson trong việc duy trì khả năng vận động bình thường và giảm những hậu quả nặng nề mà bệnh gây ra.

Bệnh Parkinson là gì?

Bệnh Parkinson là một bệnh thần kinh do thoái hóa một nhóm tế bào nhân xám ở đáy não và là nguyên nhân gây mất dần kiểm soát cơ bắp.

Các triệu chứng của bệnh Parkinson có xu hướng tăng dần, khi bắt đầu các triệu chứng thường ở thể nhẹ, người bệnh rất dễ bỏ qua. Dấu hiệu đặc trưng của bệnh bao gồm: run, cứng đờ, chậm chạp, rối loại thăng bằng (người bệnh không đứng thẳng được).

Nguyên nhân gây bệnh Parkinson

Ai dễ bị mắc Parkinson?

Tuổi trung bình khởi phát bệnh Parkinson là 62, nhưng những người trên 60 vẫn có tỷ lệ mắc từ 2% đến 4%.

Nếu trong gia đình có người bị Parkinson thì nguy cơ gia tăng đối với các thành viên còn lại. Đàn ông có nguy cơ mắc bệnh cao gấp rưỡi phụ nữ.

Xem thêm:
TPCN Vương Lão Kiện giúp làm giảm các chứng run
Thiên ma - Câu đằng vị thuốc quý trong điều trị bệnh run

Nguyên nhân gây ra bệnh Parkinson là gì?

Bệnh Parkinson là tình trạng người bệnh thiếu hụt một chất dẫn truyền thần kinh có tên là Dopamine trong não. Đây là một chất dẫn truyền tín hiệu thần kinh từ tế bào này sang tế bào khác ở bên trong não, giúp cho não chỉ huy và kiểm soát được các cử động của cơ bắp ở chân, tay và mặt.

Khi bị bệnh Parkinson, những tế bào sản sinh ra chất Dopamine bị suy thoái và chết dần. Hiện tượng này xảy ra ở một phần rất nhỏ của não gọi là chất xám.

Khi thiếu chất Dopamine, não không chỉ huy vận động cơ bắp được như bình thường, gây ra các triệu chứng run, co cơ cứng khớp, di chuyển chậm chạp… Tuy nhiên nguyên nhân tại sao các tế bào não sản sinh ra Dopamine lại bị thoái hóa và chết đi, thì cho tới hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được. có nhiều giả thuyết được đưa ra với nhiều yếu tố gây bệnh khác nhau, như: do lớn tuổi, do di truyền, do các yếu tố của môi trường, thậm chí do virus. Nhưng vẫn không có giả thuyết nào khẳng định và giải thích được tại sao chỉ có một số người bị mắc bệnh Parkinson, còn những người khác thì không. Đây vẫn còn là một bí ẩn đang được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu.

Tiến triển của bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson không gây tử vong, nhưng nó có thể gây tàn phế và giảm tuổi thọ. Bệnh tiến triển nhanh hơn ở những bệnh nhân lớn tuổi, và có thể dẫn đến mất hoàn toàn khả năng vận động trong vòng 10-20 năm. Khoảng 5% đến 10% số bệnh nhân Parkinson mắc bệnh trước 50 tuổi.

Dấu hiệu sớm của bệnh Parkinson

Các dấu hiệu sớm của bệnh Parkinson có thể nhỏ và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác, bao gồm:

  • - Thay đổi biểu cảm của nét mặt (nhìn không chớp mắt, nhìn trừng trừng)
  • - Giảm vung vẩy ở một cánh tay khi đi bộ
  • - Dáng người hơi gù xuống, cứng và đau vai
  • - Đi kéo lết ở một bên chân
  • - Cảm giác tê bì, kim châm, đau, hoặc khó chịu mơ hồ ở vùng gáy hoặc ở chân tay
  • - Giọng nói trở nên nhỏ hơn, chữ viết nhỏ dần
  • - Cảm giác run ở bên trong cơ thể

Triệu chứng điển hình

1. Run

Run là một triệu chứng sớm nhất xảy ra ở khoảng 70% những người bị Parkinson, thường xuất hiện ở các ngón tay hoặc cả bàn tay. Run thành nhịp, thường là 4-6 nhịp mỗi giây, hoặc động tác run giật của bệnh nhân giống như đang lăn 1 viên thuốc giữa ngón cái và ngón trỏ.

Run ở bệnh Parkinson thường là run khi nghỉ, có thể xuất hiện chỉ ở một hoặc cả hai bên cơ thể.

2. Chuyển động chậm chạp

Theo lẽ tự nhiên, khi con người già đi, mọi hoạt động của cơ thể sẽ chậm lại. Nhưng đặc biệt ở bệnh nhân Parkinson, chuyển động ngày càng chậm chạp có thể làm ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Người bệnh Parkinson mặc dù rất muốn di chuyển nhưng cơ thể không thể đáp ứng ngay lập tức, thậm chí ở giai đoạn muộn người bệnh có thể đột nhiên bị dừng lại khi đang di chuyển giống như bị "đóng băng".

Bệnh cũng có thể được biểu hiện ra bên ngoài bằng các dấu hiệu: viết chữ nhỏ, giảm khả năng thể hiện cảm xúc ở khuôn mặt, ít chớp mắt, nói nhỏ,…

Chuyển động chậm chạp - dấu hiệu bệnh parkinson

3. Cứng đờ

Bệnh nhân Parkinson có thể bị co cứng các cơ bắp ngay cả khi cơ thể thư giãn nhất, bao gồm các biểu hiện:

  • - Khó thực hiện những cử động khéo léo của các ngón tay.
  • - Cánh tay ít dao động khi đi.
  • - Hay bị chuột rút hoặc đau ở các cơ bắp.
  • - Khó quay cổ, xoay người khi đang ngồi trên ghế hoặc khó trở mình khi nằm trên giường.
  • - Nét mặt đờ đẫn, ít biểu lộ cảm xúc như người bình thường.
  • Dáng người hơi còng.

4. Rối loạn thăng bằng

Người bệnh Parkinson thường bị rối loạn thăng bằng: bệnh nhân ngồi và đứng dậy khỏi ghế khó khăn, dễ ngã khi xoay trở người và đi lại. Dáng đi đặc trưng của người bệnh Parkinson là: lưng khom, vai rủ và đầu chúc về phía trước.

5. Một số triệu chứng khác

  • - Suy giảm cảm nhận về màu sắc, độ nhạy tương phản.
  • - Rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, có thể ban ngày buồn ngủ không cưỡng lại được, ban đêm lại mất ngủ, ảo giác lúc thức dậy.
  • - Suy giảm tình dục: ham muốn giảm, có khi bị ức chế về vấn đề tình dục.
  • - Khứu giác suy giảm: cảm nhận mùi vị không còn nhạy bén.
  • - Tiểu khó, tiểu không kiểm soát được.
  • - Thường xuyên bị táo bón...

Chẩn đoán Parkinson

Chuẩn đoán bệnh Parkinson

Chụp cắt lớp não không được sử dụng để chẩn đoán bệnh Parkinson, mặc dù nó có thể được dùng để loại trừ nguyên nhân gây bệnh do tổn thương thần kinh. Thay vào đó, bác sĩ có thể tiến hành các cuộc kiểm tra trên lâm sàng:

  • - Bấm ngón tay với nhau hoặc kiểm tra cử động chậm chạp ở chân.
  • - Quan sát cử động run ở bàn tay.
  • - Thư giãn cơ thể trong khi bác sĩ kiểm tra độ cứng ở cổ, cánh tay và chân.
  • - Đứng yên khi bác sĩ nhẹ nhàng kéo từ phía sau để kiểm tra khả năng giữ thăng bằng.

Phân biệt chứng run do Parkinson và run lành tính?

Run lành tính cũng là một chứng run rất hay gặp ở người già. Tuy nhiên khác với run do Parkinson, run lành tính ít gây ra các biến chứng nguy hiểm và nặng nề hơn.

Nếu bạn bị run nhưng không có các triệu chứng cứng khớp, chuyển động chậm chạp, run khi nghỉ thì có thể là run lành tính. Run lành tính có tính di truyền trong gia đình và thường xảy ra ở cả 2 tay, run tăng lên khi vận động. Run lành tính không đáp ứng với levodopa – một loại thuốc đặc trị cho bệnh Parkinson. Vì thế phác đồ điều trị hoàn toàn khác với chứng run do bệnh Parkinson.

XEM CHIA SẺ CÁCH ĐIỀU TRỊ BỆNH PARKINSON HIỆU QUẢ

Vân Nga

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

avatar

Runchantay.com (18/09/2014 - 03:34)

@Đỗ Hà: Chào bạn, để xác định xem mẹ của bạn có bị hội chứng Parkinson hay không, thì bạn cần quan sát tình trạng run thực tế của mẹ và đối chiếu với các biểu hiệu của Parkinson trong bài viết trên. Run do Parkinson thường xuất hiện và tăng lên khi nghỉ ngơi (ví dụ ngồi yên đặt 2 tay lên đùi thì run tăng), run có thể xảy ra ở cả chân và tay, người bệnh di chuyển chậm chạp…và run giảm khi sử dụng thuốc Levodopa. Tình trạng của mẹ bạn có thể là do ảnh hưởng của quá trình mổ mắt, làm tổn thương đến các dây thần kinh, dẫn đến biểu hiện run, mất thăng bằng và đau đầu. Theo như bạn mô tả sơ bộ, tay của mẹ bạn khi đưa lên thì mới run, không rõ cụ thể là như thế nào? Nhưng nếu run chỉ xảy ra khi tay đưa lên làm đưa lên làm một việc gì đó thì có thể không phải là do Parkinson…

avatar

Runchantay.com (18/09/2014 - 03:34)

@Đỗ Hà: (TIẾP) Tốt nhất, để chẩn đoán chính xác tình trạng của mẹ bạn hiện tại và có hướng điều trị đúng, bạn nên sớm đưa mẹ đi khám lại tại các chuyên khoa thần kinh của những bệnh viện lớn, uy tín. Nếu bạn ở miền Bắc, bạn có thể đưa mẹ ra Hà Nội, và gặp trực tiếp GS Lê Đức Hình – chủ tịch hội thần kinh học Việt Nam để khám, tại 1 số địa chỉ sau: - Khoa khám bệnh theo yêu cầu - Bệnh viện Bạch Mai, vào các sáng thứ 5 hàng tuần; - Phòng khám 178 Thái Hà, vào các sáng t2 hàng tuần; - BV Trí Đức, vào các sáng t6 hàng tuần. Nếu bạn ở Miền Nam, bạn có thể đưa mẹ đi khám tại một số địa chỉ uy tín ở TP HCM như: Phòng khám thần kinh của Bệnh viện Đại học y dược hoặc bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Chúc mẹ bạn sớm khỏe!

avatar

Đỗ Hà (16/09/2014 - 03:03)

Chào bác sỹ, mẹ cháu năm nay 57 tuổi, cách đây hơn tháng mẹ cháu có mổ để đặt mắt giả (thật ra mẹ cháu dã bỏ mắt giả cách đây mấy chục năm, nhưng giờ mắt bị lỏng nên mổ mí mắt dưới để đặt vào lại) nhưng sau vài ngày thì mẹ cháu có triệu chứng đau nửa đầu phía sau gáy, và nặng lên; lúc đầu bác sỹ khám thì bảo là bị viêm thần kinh ngoại biên, nhưng uống thuốc 2 tuần vẫn không đỡ. sau đó, mẹ cháu có cảm giác mất thăng bằng và tay khi đưa lên thì run, bác sỹ lại theo dõi nhũn não, uống thuốc 2 tuần vẫn đau đầu và tay vẫn run, mất thăng bằng. cháu có đưa mẹ cháu đi đo điện não thì bác sỹ chuẩn đoán mẹ cháu bị Parkinson, nhưng theo như cháu tìm hiểu thì bệnh này làm run tay chân và mất thăng bằng chứ ko thấy triệu chứng đau đầu, nhưng mẹ cháu uống thuốc 5 ngày nay rồi vẫn còn đau đầu. cháu không hiểu là mẹ cháu có bị Parkinson thật không, và vì sao mẹ cháu đau đầu thường xuyên vậy? Mong bác sỹ trả lời sớm giúp cháu, cảm ơn nhiều!

avatar

Runchantay.com (15/10/2013 - 10:44)

Chào bạn, Bố bạn bị Parkison đã được chẩn đoán ở đơn vị y tế nào chưa? Nếu có thì đã được kê đơn sử dụng thuốc chưa? Nếu đúng là bố bạn bị Parkinson cầnđược điều trị sớm bằng thuốc để hạn chế hậu quả nặng sau này. Hiện các nhóm thuốc chính điều trị Parkinson vẫn là nhóm bổ sung chất dẫn truyền thần kinh và/hoặc nhóm thuốc đồng vận Dopamin để giúp giảm các triệu chứng bệnh. Tuy nhiên tùy thuộc vào mức độ bệnh mà mỗi bệnh nhân được chỉ định sử dụng liều điều trị khác nhau và việc sử dụng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh không được tự ý sử dụng do có thể gây ra nhiều tác dụng không mong muốn khác. Nếu chưa được kê đơn thuốc bạn nên đưa bố đến khám lại tại các trung tâm uy tín và điều trị sớm.

avatar

tô thị tình (01/08/2013 - 01:41)

xin hỏi thuốc để điều trị bệnh Parkinson. bố tôi bị bệnh Parkinson đã 3 năm nay